Jaarverslag Erfgoedplatform 2025

In totaal zijn er in 2025 3 adviezen afgeven; alle 3 zijn nog in behandeling. Het betreft de volgende onderwerpen:

1. Advies 7 april 2025: locaties Woondeal fase 2

Middels de ‘Woondeal’ onderzoekt het gemeentebestuur een aantal locaties waar mogelijk gebouwd kan worden, alhoewel dat in het verleden op die locaties niet mogelijk was. De Woondeal heeft de intentie om grondeigenaren bouwmogelijkheden te bieden, onder de voorwaarde dat deze (door bijvoorbeeld sloop van een vervallen bouwwerk) een verbetering zijn voor de ruimtelijke kwaliteit ter
plaatse. Hierover zijn sessies met de plaatselijke inwoners geweest in Limmen en Akersloot.

Het betreft de locaties:

1. Limmen, Achterweg en verlengde Schoollaan.
2. Limmen Oosterzijweg ten noorden en zuiden van de Laandervaart.
3. Akersloot, Binnengeesterpolder.

Algemeen

In de concept-visies die de gemeente heeft opgesteld wordt een aantal verbeteringen in het landschap voorgestaan die wij onderschrijven. Zeker in de visie van Akersloot zijn veel verbeteringen voorgesteld: saneren kassenbouw, rafelranden, struwelen. Deze verbeteringen zijn essentieel als tegenwicht voor de uitbreiding van het bouwvolume. Daarbij is het ons inziens wel uiterst belangrijk dat deze verbeteringen ook daadwerkelijk gerealiseerd worden. Afdracht in een Groenfonds is onvoldoende. 

De ervaring leert dat er dan van de compensatie weinig of niets terecht komt. Wij pleiten ervoor dat de verbeteringen direct gekoppeld worden aan de bouwvlakken en vooraf aan de bouw gerealiseerd zijn: eerst compensatie, dan bebouwing. 

Locatie Limmen 

Oosterzijweg 

Wij kunnen ons vinden in het conceptvisie Limmen-Noord om alleen aan de zuidzijde van de locatie een mogelijkheid voor één woning aan te geven, op de kop van de Laandervaart. We zijn verheugd dat verder de openheid langs de oostzijde van de Oosterzijweg gerespecteerd wordt. 

Achterweg 

De hoofdgedachte van de visie voor Limmen-Zuid onderschrijven we: vrijwaren van bebouwing op de strandvlakte; er is alleen bebouwing mogelijk op de strandwal op de achtererven van de bestaande woningen aan de oostzijde van de Achterweg. De voorgestelde bebouwing heeft een uniforme diepte. Wij willen de zichtlijn vanaf de verlengde Schoollaan versterken door de diepte van de kavels aan de zuidzijde af te schuinen. Door een gestaffelde diepte wordt een overhoeks doorzicht op de strandvlakte gecreëerd. Ook de ruimte tussen het sportveld en het bebouwingsvlak krijgt een betere en vloeiendere overgang naar het buitengebied.

Locatie Akersloot

Hoogegeest oost- en westzijde, noordelijke lintbebouwing 

Ook in deze visie is het openhouden van de strandvlakte uitgangspunt. Het geschetste beeld voor het vastgestelde plangebied tussen Geesterweg en Hoogegeest oogt aantrekkelijk. Dit komt door een aantal voorgestelde landschappelijke verbeteringen. Zo worden de buurtschappen Lamoor en De Hoorne strakker begrensd door de rafelranden rondom deze buurtschappen te saneren. 

Verder worden kassenlocaties gesaneerd; dit levert een landschap op dat vanaf de Geesterweg een prachtig beeld behoudt en het versterkt de Binnengeesterpolder. Ook de noord-zuid zichtlijn over de strandvlakte (rondom de Strammer) wordt versterkt door de beoogde kap van een aantal struwelen. 

Wel zou het beeld versterken als het bebouwingsvlak achter de percelen Hoogegeest 14 -24a minder diep zou zijn. Wij opteren ervoor de diepte daar te beperken en meer landschap te behouden tot de Strammer. Met de beschermingscontouren van de molenbiotoop De Oude Knegt zijn er sowieso zeer beperkte bebouwingsmogelijkheden. 

In deze conceptvisie is voorgesteld het plangebied te vergroten met een strook ten westen van de Hoogegeest. In dit gebied zijn met uitzondering van een te maken ecologische oost-westverbinding, veel bouwvlakken ingetekend, waardoor aantrekkelijke doorzichten vanaf de Hoogegeest verdwijnen c.q.  verkleind worden. Wij stellen voor het doorzicht tussen Hoogegeest 3 en 5 te verbreden door de storende opslag achter huisnummer 3 weg te nemen. 

Verder willen we de begrenzing van Hoogegeest 15b in noordelijke richting opschuiven zodat er een betere relatie ontstaat tussen de strandvlakte en het westelijk weidegebied. Tot slot stellen wij voor de kavel tussen Hoogegeest 29 en de ten noorden hiervan gelegen bollenschuur vrij te houden van bebouwing. Vanaf de Hoornselaan blijft er dan een doorzicht behouden. Ook is het prettig dat tussen Hoogegeest 15b en Hoogegeest 33 niet een aanééngesloten lintbebouwing ontstaat.  

Tenslotte vragen we aandacht voor de windvang voor de molen De Oude Knegt. De contouren rond deze molen duiden op de maximale toegestane bouwhoogte ter plaatse. Belangrijk is daarbij ook aandacht te geven aan de hoogte van beplanting binnen de begrenzing van de molenbiotoop.

2. Advies 28 april 2025: RK kerk Sint Jacobus Major in Akersloot, Kerklaan 37

Als uitwerking van de door de Raad vastgestelde Kerkenvisie, die door de gemeenteraad van Castricum is aangenomen, wordt geadviseerd de procedure te starten om genoemde kerk op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen. De volgende cultuurhistorische waarden spelen mee: 

• Er is sprake van architectuurhistorische waarde vanwege de nog leesbare architectuur-uitingen van zowel de Wederopbouw als de jaren ’70 architectuur. Reden hiervoor is dat de vroegste plannen voor een nieuwe kerk halverwege de jaren ’60 ontstonden, maar later -vanwege het langdurige voorafgaande proces in de uitvoering-, ook materiaal en kleurgebruik uit de jaren ’70 zijn te zien m.n. in de bij-ruimtes. 
• In de architectuur is voorts een symbolische waarde ingebracht, doordat het schelpvormige samenkomst-gedeelte van de kerk een zichtbare verwijzing is naar het attribuut van de naamgever van de kerk, Sint Jacobus Major, de schelp. Ook zien we de schelp terug in het plaveisel van het voorterrein van de kerk. 
• Er is sprake van een zeldzaamheidswaarde, omdat de kerk één van de weinige kerken is die na 1965 gebouwd zijn vanwege het feit dat er steeds minder kerken werden gebouwd vanwege de ingetreden ontkerkelijking. Er is sprake van een stedenbouwkundige waarde vanwege de ligging van de kerk in de as van het Heer Derck plantsoen, waardoor vanaf de Geesterweg een fraai zicht op de kerk wordt gegeven. 
• Er is sprake van historische waarden vanwege de historische locatie van de kerk, waar meerdere Rooms-katholieke voorgangers  hebben gestaan. In de directe nabijheid van de huidige kerk zijn nog meerdere restanten van deze voorgangers aanwezig, zoals kapelletjes en herdenkingsmonumentjes én een oude begraafplaats. Deze zouden ook in de bescherming moeten worden meegenomen.

Het advies luidt:

Geadviseerd wordt om de procedure te starten om de Rooms-katholieke kerk Sint Jacobus Major aan de Kerklaan 37 te Akersloot aan te wijzen tot gemeentelijk monument en een extern adviesbureau in de arm te nemen voor de volgende taken: 

• Het administratieve proces van de aanwijzing bewaken (beschreven in de  gemeentelijke monumentenverordening).
• De verplichte hoorzitting organiseren tussen het kerkbestuur, het Bisdom en de erfgoedambtenaar.
• Afstemmen mét en aansluiten óp het advies van het Erfgoedplatform Castricum.
• Regelmatig afstemmen met de erfgoedambtenaar en de gemeentelijke jurist.
• Een redengevende omschrijving produceren die qua opbouw en waarderingscriteria aansluit op de reeds bestaande gemeentelijke monumenten beschrijvingen van Castricum.
• Gebruik maken van de historische informatie uit het jaarboek 2022 van de Historische Vereniging Oud-Akersloot omtrent de geschiedenis van de kerk en het kerkterrein, met name vermelding van Cornelis Hageman als bedenker van de schelpvorm en architect N.L. de Bruijn uit Maassluis.

• Herinrichting Kerkplein en opknappen begraafplaats oude kerk (voltooien).
• Maranathakerk, invulling locatie met kenmerken van de bijzondere kerk (meedenken).
• Cronenburgh, restauratie en archeologisch onderzoek (continu).
• Archeologisch onderzoek duinen in het kader van de Atlantik Wall (continu).
• Tankmuur (restauratiefilosofie besproken).
• Bouwplan Zanderij (nabij tankmuur); is conform bestemmingsplan gebouwd.
• Hoogspanningstracé Noord-Holland (MER wordt gemaakt), actie provincie.
• Beheerplan begraafplaats Duin & Bosch (in overleg met PWN).
• Blokhuis op Archeologische Waardenkaart aanmerken als waardevolle locatie (actie).