Speech 4 mei wethouder Beems

Hieronder leest u de speech die is uitgesproken door wethouder Beems tijdens de dodenherdenking van 4 mei 2026 in Castricum:

Beste aanwezigen,

We zijn hier vanavond samengekomen op een plek die voor Castricum diepe betekenis heeft. Het Limmervoortje is niet zomaar een locatie; het is een plaats van herinnering. Een plaats waar we stilstaan bij de 20 mensen, helden, die hier hun door toedoen van de bezetter hun leven verloren.

Het monument van de hand die de vredesduif laat opstijgen heeft een sterke symbolische betekenis. Het draait om vrede, vrijheid en hoop. Daarom staan we ook stil bij alle andere mannen en vrouwen die sindsdien, waar ook ter wereld, zijn omgekomen in oorlogssituaties en tijdens vredesmissies.

Het nationale thema van dit jaar is “De geschiedenis begrijpen”. Dat klinkt misschien eenvoudig, maar het vraagt iets van ons. Begrijpen betekent namelijk meer dan alleen maar weten wat er is gebeurd. Het betekent dat we proberen te voelen, te beseffen, en ons te verplaatsen in de keuzes, angsten en moed van toen. Maar ik weet ook dat ‘toen’ een ruim begrip is. Het strekt zich uit tot vandaag, tot hier. Voor welke keuzes hebben ze gestaan, onze helden, de mensen die streden voor de vrijheid waarin wij nu leven? En welke dilemma’s speelden daarbij, onder de bedreigende omstandigheden van oorlog en onderdrukking?

4 mei is een moment waarop we stil zijn. Maar het is ook een moment van uitspreken en van het doorgeven van de vrijheid die we nu hebben. Want vrijheid is niet vanzelfsprekend. Dat is het nooit geweest, en dat zal het ook nooit zijn. In onze gemeente zijn de sporen van de Tweede Wereldoorlog nog altijd zichtbaar. Soms letterlijk, zoals hier en bij de recent geplaatste Stolpersteine, maar ook in verhalen die van generatie op generatie worden doorgegeven. Het zijn verhalen van moed, van angst, van verlies, maar ook van hoop.

Ook hier, in onze eigen gemeente, ligt zo’n verhaal. Boven het strand van Castricum werd op 17 mei 1943 een Britse Lancaster-bommenwerper neergeschoten. Zeven jonge mannen verloren daar hun leven. Ze vochten voor een vrijheid die niet van hun was, maar die ze toch verdedigden. Voor ons. Zeven gezichten. Zeven namen. Deze mannen werden onderdeel van onze lokale geschiedenis.

Het is daarom bijzonder dat het 4 en 5 mei comité, samen met betrokken ondernemers en inwoners, heeft gewerkt aan een kunstwerk ter nagedachtenis aan deze bemanningsleden. Zeven silhouetten, die straks een gezicht geven aan wie zij waren.

In de televisieserie Het Verhaal van Nederland zien we ook hoe gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog ons eigen land hebben gevormd. We zien hoe vrijheid niet vanzelf kwam, maar het resultaat is van strijd, offers en moeilijke keuzes. Het helpt ons om verbanden te zien tussen toen en nu.

Want herdenken is niet alleen terugkijken. Het is ook vooruitkijken. Het is ons afvragen: wat doen wij met de vrijheid die ons is gegeven? Hoe zorgen wij ervoor dat die vrijheid behouden blijft? En hoe geven we die door aan de generaties na ons? Vrijheid vraagt om waakzaamheid. Om betrokkenheid. Daarom is het zo belangrijk dat we blijven herdenken en blijven vertellen over wat er is gebeurd. Juist nu, in een wereld die opnieuw onrustig is.

Beste aanwezigen,

Straks, tijdens de 2 minuten stilte, denken we aan hen die hun leven verloren. Aan de 7 mannen van de Lancaster. Aan de helden die hier hun leven hebben gegeven. Aan alle bekende en onbekende slachtoffers van oorlog in de afgelopen 86 jaar, sinds 1940.

En laten we die stilte gebruiken om niet alleen te herinneren, maar ook om te proberen te begrijpen. Zo blijft hun verhaal niet alleen verleden, maar geeft het ook richting aan onze toekomst. Want alleen als we de geschiedenis begrijpen, kunnen we de vrijheid bewaren en de geschiedenis doorgeven.

Dank u wel.