Stolpersteine in Bakkum ter nagedachtenis aan 2 psychiatrisch patiënten
Burgemeester Ben Tap legde op 5 december 2025 2 herdenkingsstenen – ‘Stolpersteine’ - op het terrein Duin en Bosch in Bakkum. Zij herinneren aan 2 vrouwen die in de Tweede Wereldoorlog verbleven in het psychiatrisch ziekenhuis Duin en Bosch.
Bij de steenlegging waren ook nabestaanden aanwezig, evenals lokale initiatiefnemer Milan Smith. De 2 nieuwe Stolpersteine zijn te vinden voor het Administratiegebouw aan de Oude Parklaan 111.
Over de 2 vrouwen, Mietje Drukker-Hekster en Clara Blog-Wertheim, is niet heel veel bekend. In die tijd leefden psychiatrisch patiënten veelal geïsoleerd en waren ze vrijwel onzichtbaar in de samenleving; hun verhalen zijn daarom nu niet goed na te vertellen. Uit archieven blijkt dat beide vrouwen al in de jaren 30 waren opgenomen, maar onduidelijk is of dat toen al in Bakkum was.
Evacuatie in verband met Sperrgebiet
In 1942 werd Duin en Bosch volledig geëvacueerd op bevel van de Duitse bezetter. Het terrein Duin en Bosch werd tot onderdeel van het Sperrgebiet gemaakt en iedereen moest het gebied verlaten. De patiënten werden in grote groepen naar andere plekken in het land gestuurd. Personeelsleden reisden mee, om zo goed mogelijk te zorgen voor deze mensen.
Verschillende patiënten zijn vanuit deze andere plekken vervolgens gedeporteerd en vermoord. Vaak gingen daar brute mishandelingen aan vooraf.
Ontruimd, gedeporteerd en vermoord
Beide vrouwen werden al voor deze grootscheepse evacuatie verplaatst naar het Joodse psychiatrisch ziekenhuis De Apeldoornsche Bosch. Dit ziekenhuis werd in januari 1943 met harde hand ontruimd door de bezetter, zonder enige acht of zorg voor de kwetsbare staat van de patiënten. Hierna zijn zij vermoord in Auschwitz: Mietje Drukker op 57-jarige leeftijd, Clara Blog werd 42 jaar.
"Nooit meer deze gruwelheden"
Burgemeester Tap onderstreepte: “Racisme ontneemt mensen hun menselijkheid, waarna de afschuwelijke ruimte bestaat om hen onmenselijk te behandelen. Het nationaal-socialisme ontzag zelfs de zwaksten van de samenleving niet. Deze vrouwen waren weerloos. Door deze nieuwe Stolpersteine worden zij, hun leven en hun verhaal zichtbaar gemaakt.”
Hij besloot de plechtigheid met: “Wij willen blijven herinneren, blijven vertellen. Laten we elkaar daarvoor blijven opzoeken. Die verbinding helpt voorkomen dat zulke gruwelheden opnieuw plaatsvinden. Laten wij het hoofd buigen, niet alleen uit eerbied, maar ook uit onze vastberadenheid om onrecht tegen te gaan. In onze wereld. En in ons Castricum.”
Stolpersteine in Castricum
Stolpersteine, ‘struikelstenen’, zijn kleine, messing gedenktekens die in het trottoir geplaatst worden, ter nagedachtenis aan de slachtoffers van het nationaal-socialisme tijdens de Tweede Wereldoorlog.
In Castricum zijn er nu in totaal 5 Stolpersteine geplaatst op initiatief van Stichting Stolpersteine Castricum. Inwoner Milan Smith is de trekker van deze stichting en de gedenktekens.
Wereldwijd zijn er inmiddels al meer dan 100.000 struikelstenen geplaatst, in ruim 1200 steden en dorpen, verspreid over 31 Europese landen.